Η ολοκλήρωση των αδειοδοτικών διαδικασιών εντός του 2026 αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για την κατασκευή του «Θράκη FSRU», του δεύτερου πλωτού σταθμού αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG της Gastrade στην Αλεξανδρούπολη.
Το έργο, με εκτιμώμενο κόστος που ξεπερνά τα 600 εκατομμύρια ευρώ, εισέρχεται σε κρίσιμη φάση καθώς εντός του μήνα κατατίθεται ο σχετικός φάκελος στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) για τις άδειες εγκατάστασης και όδευσης του αγωγού. Η λήψη της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης (FID) μετατίθεται για τις αρχές του 2027, με στόχο την έναρξη λειτουργίας το 2028.
Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα και τα επόμενα βήματα για την αδειοδότηση;
Η ανάπτυξη του υποδομής βασίζεται στην Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) που εκδόθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2026, ενώ είναι ήδη ενεργή η Άδεια Ανεξάρτητου Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΑΣΦΑ) από τη ΡΑΑΕΥ. Η ταχύτητα ανταπόκρισης του ΥΠΕΝ στην εξέταση του επικείμενου φακέλου θα προσδιορίσει τη ροή των εργασιών.
Για την κατασκευή της μονάδας εξετάζονται δύο τεχνικές προσεγγίσεις:
-
Η ναυπήγηση νέας πλωτής δομής, με κινεζικά ναυπηγεία να έχουν ήδη εκδηλώσει αρχικό ενδιαφέρον.
-
Η μετατροπή υφιστάμενου πλοίου μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG carrier), ακολουθώντας το μοντέλο του πρώτου FSRU.
Η τελική επιλογή θα εξαρτηθεί κυρίως από τη διαθεσιμότητα θέσεων παραγωγής (slots) στα διεθνή ναυπηγεία λόγω της αυξημένης παγκόσμιας ζήτησης, και λιγότερο από το καθαρό κόστος κατασκευής.
Πώς επηρεάζει η αλλαγή στο μοντέλο χρηματοδότησης τη βιωσιμότητα του έργου;
Σε αντίθεση με τον πρώτο σταθμό της Αλεξανδρούπολης, ο οποίος έλαβε 226 εκατομμύρια ευρώ από πόρους του ΕΣΠΑ, η νέα επένδυση δεν διαθέτει –προς το παρόν– ευρωπαϊκή χρηματοδοτική στήριξη. Το κόστος έχει αυξηθεί λόγω των πληθωριστικών πιέσεων και των γεωπολιτικών αναταράξεων, αγγίζοντας ή και ξεπερνώντας τα 600 εκατομμύρια ευρώ.
Για να καταστεί το έργο χρηματοδοτικά ελκυστικό (bankable), η Gastrade βρίσκεται σε διερευνητικές επαφές με ιδιώτες για τη σύναψη μακροχρόνιων συμβάσεων δέσμευσης δυναμικότητας (capacity booking). Παράλληλα, εξετάζεται η συμμετοχή αμερικανικών οργανισμών, όπως το DFC και η EXIM, είτε μέσω δανεισμού είτε μέσω εισόδου στο μετοχικό σχήμα, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ακόμα δεσμευτικές συμφωνίες.
Ποιος είναι ο στρατηγικός ρόλος της υποδομής στην περιφερειακή αγορά ενέργειας;
Η σκοπιμότητα της δεύτερης μονάδας συνδέεται με τη σταδιακή απεξάρτηση της Νοτιοανατολικής Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, το οποίο σήμερα καλύπτει περίπου 16-17 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) από τις συνολικές ανάγκες των 30-35 bcm της περιοχής. Η αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης, σε συνδυασμό με τις μελλοντικές ανάγκες της Ουκρανίας, διαμορφώνει τον εξαγωγικό χαρακτήρα του «Θράκη FSRU».
Η νέα μονάδα θα τοποθετηθεί σε απόσταση 8-9 χιλιομέτρων από την ακτή, κοντά στο υφιστάμενο FSRU, και θα διαθέτει μεγαλύτερη αποθηκευτική και αεριοποιητική ικανότητα. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη διασύνδεσή της είτε με τον αγωγό TAP είτε με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ), στοχεύοντας στην τροφοδοσία των αγορών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (Ουγγαρία, Σλοβακία, Μολδαβία, Ουκρανία) μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Σε πλήρη ανάπτυξη, η συνδυασμένη δυναμικότητα των δύο σταθμών θα αγγίζει τα 11 bcm ετησίως.
Προκλήσεις υλοποίησης και ρίσκα αγοράς
Η υλοποίηση του «Θράκη FSRU» αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν το τελικό χρονοδιάγραμμα και την οικονομική του απόδοση:
-
Απουσία επιδοτήσεων & Οικονομική βιωσιμότητα: Η έλλειψη δημόσιας ή ευρωπαϊκής χρηματοδότησης μεταφέρει όλο το οικονομικό βάρος στην ιδιωτική αγορά. Οι διερευνητικές επαφές για δέσμευση χωρητικότητας πρέπει να μετατραπούν σε δεσμευτικά συμβόλαια (take-or-pay) σε ένα περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού.
-
Συμφόρηση στα ναυπηγεία: Η παγκόσμια έλλειψη διαθέσιμων slots για ναυπηγήσεις ή μετατροπές LNG carriers αποτελεί τον κύριο αστάθμητο παράγοντα για την τήρηση του στόχου έναρξης λειτουργίας το 2028.
-
Γεωπολιτική αβεβαιότητα και μεταβλητότητα κόστους: Το εκτιμώμενο κόστος των 600 εκατομμυρίων ευρώ παραμένει εκτεθειμένο στις διακυμάνσεις των τιμών των υλικών και στις διεθνείς συγκρούσεις, επηρεάζοντας άμεσα τις τελικές κεφαλαιουχικές δαπάνες (CAPEX).
-
Πλεονάζουσα δυναμικότητα (Overcapacity): Η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών υποδομών LNG στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και των Βαλκανίων ενδέχεται να δημιουργήσει συνθήκες υπερπροσφοράς, εάν η μελλοντική ζήτηση φυσικού αερίου δεν επιβεβαιώσει τις τρέχουσες προβλέψεις.
Η Gastrade καταθέτει εντός του μήνα τον αδειοδοτικό φάκελο στο ΥΠΕΝ για το δεύτερο FSRU στην Αλεξανδρούπολη, μεταθέτοντας την επενδυτική απόφαση για τις αρχές του 2027 και τη λειτουργία για το 2028. Το έργο, προϋπολογισμού άνω των 600 εκατ. ευρώ, θα έχει εξαγωγικό προσανατολισμό αλλά καλείται να εξασφαλίσει ιδιωτικά κεφάλαια και συμβάσεις χωρητικότητας χωρίς τη στήριξη ευρωπαϊκών επιδοτήσεων.
