Θλίψη και πένθος σκόρπισε στον Έβρο αλλά και όλη την Ελλάδα ο θάνατος σε ηλικία 90 ετών σήμερα Κυριακή 5 Ιουλίου, του κορυφαίου Εβρίτη ζωγράφου Γιάννη Μητράκα.
Ο διακεκριμένος και σπουδαίος ζωγράφος, ήταν μία από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης ελληνικής εικαστικής δημιουργίας, με αναγνώριση τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Ποιος ήταν ο Γιάννης Μητράκας
Ο Ιωάννης Μητράκας γεννήθηκε το 1936 στον Προβατώνα Έβρου, στην καρδιά του Έβρου από οικογένεια προσφύγων με καταγωγή από την Ανατολική Ρωμυλία (Μπογιαλίκι – Καβακλί).
Μεγάλωσε μέσα σε ένα περιβάλλον γεμάτο πίστη, παράδοση και συλλογική μνήμη, στοιχεία που σημάδεψαν βαθιά τη μετέπειτα καλλιτεχνική του πορεία. Η παιδική του ηλικία κύλησε μέσα σε μια αγροτική κοινωνία, όπου το θρησκευτικό συναίσθημα, η ταπεινότητα και η πνευματικότητα αποτελούσαν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας.
Μετά την αποφοίτησή του από το Γυμνάσιο Σουφλίου, σπούδασε Κοινωνικός Λειτουργός στην Αθήνα σε σχολές πρόνοιας και κοινωνικής μέριμνας. Εργάστηκε επί σειρά ετών ως κοινωνικός λειτουργός στη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ), κυρίως στην περιοχή του Αλιβερίου, έως τη συνταξιοδότησή του το 1992. Παρότι η επαγγελματική του σταδιοδρομία δεν σχετιζόταν άμεσα με την τέχνη, η ζωγραφική υπήρξε πάντοτε ο εσωτερικός του κόσμος, το προσωπικό του καταφύγιο.
Ο Μητράκας είναι αυτοδίδακτος ζωγράφος, ωστόσο το έργο του φανερώνει εμβρίθεια, στοχασμό και τεχνική ωριμότητα. Βαθιά επηρεασμένος από τον Φώτη Κόντογλου και τον Ράλλη Κοψίδη, κινείται στον χώρο της νεοβυζαντινής ζωγραφικής, αναμειγνύοντας με δεξιοτεχνία παραδοσιακά και σύγχρονα στοιχεία. Η πρώτη του σημαντική εμφάνιση ως εικαστικός έγινε το 1970, με τη θεματική ενότητα «Λιγνιτωρύχοι». Εκεί αποτύπωσε τους εργάτες των ορυχείων του Αλιβερίου, ντύνοντάς τους με φωτοστέφανα και συμβολικές χειρονομίες, παρουσιάζοντάς τους ως σύγχρονους αγίους της βιοπάλης. Το έργο αυτό προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, αλλά και θαυμασμό για τον τρόπο με τον οποίο μπόλιασε τη βυζαντινή τεχνοτροπία με την κοινωνική πραγματικότητα.
Η ζωγραφική του Μητράκα δεν είναι απλώς αναπαραστατική, αλλά λειτουργεί ως μέσο προσωπικής και συλλογικής μνήμης. Αντλεί θεματολογία από τη θρακική παράδοση, τη βυζαντινή εικονογραφία, τα λαϊκά δρώμενα και τον μύθο του Ορφέα, που τον εμφανίζει συχνά ως πνευματικό οδηγό της μουσικής και του πολιτισμού. Με έντονα συμβολικά στοιχεία, φωτεινά αλλά απέριττα χρώματα και αυστηρές φόρμες, δημιουργεί έργα που έχουν ταυτόχρονα αφηγηματικό, εσωτερικό και μεταφυσικό χαρακτήρα.
Έργα του έχουν παρουσιαστεί σε περισσότερες από 100 ατομικές και ομαδικές εκθέσεις, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Πολλά από αυτά κοσμούν ιδιωτικές συλλογές σε όλη την χώρα , στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Αλεξανδρούπολη, αλλά και στο εξωτερικό, όπως στον Καναδά και την Αυστραλία. Έργα του κοσμούν δε και δημόσιους χώρους. Μεγάλο μέρος της αγιογραφικής του δουλειάς περιλαμβάνει την τοιχογράφηση ναών, με κορυφαίο παράδειγμα την Εκκλησία του Αγίου Παύλου στο Διόρθοδοξο Κέντρο του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Σαμπεζυ της Γενεύης.
Αλεξανδρούπολη: Η δωρεά έργων και η δημιουργία της Πινακοθήκης
Μετανεοβυζαντινών Εικαστικών Τεχνών «Ιωάννης Μητράκας»
Το έργο του Ιωάννη Μητράκα αποτελεί παρακαταθήκη για τον σύγχρονο ελληνικό εικαστικό πολιτισμό. Με ευλάβεια προς το παρελθόν, αλλά και ανοιχτή ματιά προς τον άνθρωπο του σήμερα, ο Μητράκας καταφέρνει να γεφυρώσει την παράδοση με τον μοντερνισμό, τη βυζαντινή πνευματικότητα με την κοινωνική μαρτυρία. Το 2025, προχώρησε σε μια γενναιόδωρη δωρεά 155 έργων του στο «Σύλλογο φίλων Πινακοθήκης Μετανεοβυζαντινών εικαστικών τεχνών Ιωάννης Μητράκας», τιμώντας την πατρίδα του και επιβεβαιώνοντας τον διαρκή δεσμό του με τη Θράκη.
Τα εγκαίνια παρουσία του ίδιου και του δημάρχου Γιάννη Ζαμπούκη πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου 2025, με την παρουσία πλήθος κόσμου και στεγάζεται στον ιστορικό χώρο της παλιάς Δημαρχείας, Μπουμπουλίνας 12, στην Αλεξανδρούπολη.
Στην εκδήλωση με τίτλο «Γνωριμία με το έργο του Ιωάννη Μητράκα», το κοινό είχε την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά το πλούσιο καλλιτεχνικό έργο του σπουδαίου αγιογράφου και δημιουργού. Για τη συμβολή και την προσφορά του μίλησε με ιδιαίτερο σεβασμό και επιστημονική τεκμηρίωση ο καθηγητής Ιστορίας της Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Τέχνης του Δ.Π.Θ., κ. Γεώργιος Τσιγάρας.
Το όνομα του δόθηκε στο 7ο Δημοτικό Σχολείο Αλεξανδρούπολης
Με επίσημη απόφαση της Υπουργού Παιδείας, κυρίας Σοφίας Ζαχαράκη, το 7ο Δημοτικό Σχολείο Αλεξανδρούπολης μετονομάστηκε σε “7ο Δημοτικό Σχολείο Αλεξανδρούπολης – Ιωάννης Μητράκας”, ως ελάχιστη τιμή προς τον καταξιωμένο Εβρίτη, Θρακιώτη, Έλληνα καλλιτέχνη.
Η τελευταία μάλιστα της προσθήκης του ονόματος του έγινε πριν λίγο καιρό και συγκεκριμένα τον περασμένο Ιούνιο.
Σύμφωνα με πληροφορίες η εξόδιος ακολουθία του κορυφαίου συμπατριώτη μας ζωγράφου θα γίνει στην Αθήνα.
